کیت دبلو 3198 همان کیت الکترونیک دیبولو 3198 است؛ یک کیف آلومینیومی پر از قطعههای دکمهای که بچه بدون لحیم و ابزار، از روی نقشهی دفترچه با آن مدار میبندد. اسم برند DBolo است و در فروشگاهها هم «دبلو» نوشته میشود و هم «دیبولو». این راهنما برای روز اول است: کیف را چطور مرتب کنید، هر قطعه چه کاری میکند و ۱۰ پروژهی اول را به چه ترتیبی بسازید تا بچه دلسرد نشود.
اگر هنوز دربارهی خود کیتهای دکمهای و فایدهشان سؤال دارید، اول راهنمای کیت آموزشی الکترونیک کودکان را بخوانید. اینجا فقط سراغ کار عملی میرویم.
فهرست مطالب
- کیت دبلو 3198 چیست و چرا دو اسم دارد؟
- قبل از اولین مدار: آمادهسازی کیف کیت دبلو
- آشنایی با قطعات کیت دبلو 3198
- نقشهی دفترچهی کیت دبلو را در سه قدم بخوانید
- ۱۰ پروژه اول با کیت دبلو 3198؛ قدمبهقدم
- بعد از ۱۰ پروژه: پروژههای شاخص کیت 3198
- چند قاعدهی ایمنی که از روز اول جدی است
- سؤالهای پرتکرار درباره کیت دبلو 3198
- جمعبندی
کیت دبلو 3198 چیست و چرا دو اسم دارد؟
کیت آموزشی دبلو ساخت شرکت DBolo در گوانجوی چین است. همین اسم لاتین را بعضی فروشگاهها «دبلو» و بعضی «دیبولو» نوشتهاند. عدد 3198 هم شمارهی مدل است. طبق اطلاعات صفحهی محصول، با این کیت حدود ۳۲۰۰ پروژه و آزمایش میشود ساخت، سن پیشنهادی سازنده ۸ سال به بالاست، اتصالها دکمهای و بدون لحیمکاریاند و منبع تغذیه باتری قلمی (AA) است. همین ویژگیها این کیت را به یکی از گزینههای هدیه روز دانش آموز برای بچههای بزرگتر دبستان تبدیل کرده است.
عدد ۳۲۰۰ را نباید ۳۲۰۰ دستگاه کاملاً متفاوت فرض کرد. بخش بزرگی از پروژهها نسخههای تغییریافتهی چند مدار پایهاند؛ مثلاً یک چراغ که یک بار با کلید، یک بار با نور و یک بار با آهنربا روشن میشود. همین تغییرهای کوچک است که مفهوم را جا میاندازد.
قبل از اولین مدار: آمادهسازی کیف کیت دبلو
چه چیزهایی لازم دارید
- باتری قلمی نو: سازنده در صفحهی معرفی مدل 3198 نوشته که در نسخهی صادراتی به خاطر مقررات حمل، باتری داخل بسته نیست. تعداد لازم را از روی جای باتری یا دفترچه ببینید.
- یک میز صاف و خلوت: قطعهها ریزند و روی فرش گم میشوند.
- یک دفتر کوچک: برای نوشتن شمارهی پروژههایی که بچه میسازد.
- چند وسیلهی سادهی خانه: یک سکه، یک قاشق پلاستیکی، یک تکه کاغذ و یک آهنربای یخچال برای پروژههای رسانا و آهنربا.
قطعهها را با فهرست دفترچه تطبیق دهید
روز اول را برای آشنایی بگذارید، نه برای ساخت مدار. قطعهها را یکییکی از جای فومی بیرون بیاورید، با فهرست دفترچه تطبیق دهید و سر جایشان برگردانید. اگر قطعهای کم باشد همان اول معلوم میشود و بچه یاد میگیرد هر قطعه کجای کیف جا دارد.
آشنایی با قطعات کیت دبلو 3198
در جدول زیر قطعههایی را میبینید که مشخصات و عکسهای صفحهی محصول کیت دیبولو نشان میدهند. فهرست کامل و تعداد هر قطعه را از دفترچهی داخل کیف خودتان ببینید.
| قطعه | چه کاری میکند | در کدام پروژهها به کار میآید |
|---|---|---|
| صفحهی پایهی مدار | زمینهی سوراخدار که قطعهها رویش قفل میشوند | همهی پروژهها |
| جای باتری | ولتاژ مدار را از باتریهای قلمی تأمین میکند | تقریباً همهی مدارها |
| سیمهای دکمهای | دو نقطه از مدار را به هم وصل میکنند | ساختن مسیر جریان |
| کلید فشاری | تا وقتی فشارش دهید مدار را میبندد | زنگ، چراغ لحظهای |
| LED و نوار LED | برق را به نور تبدیل میکنند؛ LED جهت مثبت و منفی دارد | چراغ، هشدار، چشمکزن |
| خازن | بار الکتریکی را مدت کوتاهی نگه میدارد | خاموش شدن تدریجی چراغ |
| ترانزیستور NPN و PNP | با جریان کم، جریان بیشتری را کنترل میکنند | مدارهای حسگردار و تقویت صدا |
| بلندگو | صدای آژیر، ملودی یا صدای ضبطشده را پخش میکند | دزدگیر، رادیو |
| پنل خورشیدی | نور را به برق تبدیل میکند | شارژر خورشیدی، گربهی خورشیدی |

نقشهی دفترچهی کیت دبلو را در سه قدم بخوانید
- اول کل نقشه را نگاه کنید: چه قطعههایی لازم است؟ همه را قبل از شروع کنار صفحه بچینید.
- از پایین به بالا بچینید: اگر کنار قطعهها عدد طبقه هست، اول قطعههای طبقهی پایین را بگذارید.
- پیش از آنکه باتری بگذارید، مسیر را با انگشت دنبال کنید: از قطب مثبت جای باتری تا قطب منفی. اگر مسیر جایی قطع است، مدار کار نمیکند.
۱۰ پروژه اول با کیت دبلو 3198؛ قدمبهقدم
شمارهی پروژهها در چاپهای مختلف دفترچه ممکن است فرق کند، برای همین به جای شماره، هدف هر پروژه را نوشتهایم. در صفحههای اول دفترچه دنبال مداری با همین کار بگردید و دقیقاً طبق نقشهی خود دفترچه ببندید. ترتیب زیر از ساده به پیچیده است و هر پروژه یک مفهوم تازه را اضافه میکند.
| پروژه | مفهومی که یاد میگیرد | قطعههای اصلی |
|---|---|---|
| ۱. چراغ با کلید فشاری | مدار بسته | جای باتری، کلید فشاری، LED |
| ۲. برداشتن یک سیم | مدار باز | همان مدار پروژهی ۱ |
| ۳. LED برعکس | قطبیت و جهت قطعه | LED |
| ۴. رسانا یا نارسانا | چه چیزهایی برق را عبور میدهند | سیمها، سکه، کاغذ |
| ۵. دو چراغ سری و موازی | مدار سری و موازی | دو LED یا دو چراغ |
| ۶. چراغی که آرام خاموش میشود | ذخیرهی بار در خازن | خازن، LED |
| ۷. کنترل با آهنربا | کلید مغناطیسی | آهنربا و مدار آهنربایی دفترچه |
| ۸. کنترل با نور | حسگر نوری | مدار نوری دفترچه |
| ۹. هشدار با چند قطره آب | آب بهعنوان رسانا | مدار کنترل با آب، بلندگو |
| ۱۰. پنل خورشیدی در نور و سایه | تبدیل انرژی | پنل خورشیدی |

پروژه ۱: چراغ با کلید فشاری
سادهترین مدار دفترچه را پیدا کنید: جای باتری، یک کلید و یک LED. بچه خودش باتری را جا بیندازد و کلید را بزند. بعد بپرسید: «برق از کجا آمد و به کجا رفت؟» جواب همان مدار بسته است.
پروژه ۲: مدار باز؛ یک سیم را بردارید
در همان مدار، یکی از سیمهای دکمهای را بردارید. چراغ خاموش میشود. حالا بپرسید کلید چه کاری میکند که برداشتن سیم هم همان کار را کرد. بچه خودش به تعریف مدار باز میرسد.

کیت الکترونیک دیبولو ۳۱۹۸؛ دهها پروژهٔ مدار برای کنجکاوی علمی کودک.
مشاهده و سفارش ←پروژه ۳: LED برعکس
LED را برعکس روی صفحه بگذارید و کلید را بزنید. LED روشن نمیشود، اما چیزی هم نمیسوزد. این پروژه یاد میدهد بعضی قطعهها جهت دارند و باید علامت روی قطعه را با نقشه مقایسه کرد. اگر در نقشهی دفترچه کنار LED قطعهی دیگری مثل مقاومت هست، آن را حذف نکنید.
پروژه ۴: رسانا یا نارسانا؟
در مدار پروژهی ۱ به جای کلید، دو سر سیم را کمی از هم فاصله بدهید و فاصله را با یک سکه، یک تکه کاغذ، یک قاشق پلاستیکی و یک کلید فلزی پر کنید. با کدام چراغ روشن شد؟ نتیجه را در دفتر بنویسید. نسخهی خانگی همین آزمایش را با یک باتری قلمی و لامپ کوچک در کاردستی با باتری و لامپ آوردهایم. فقط از وسایل خشک و بیخطر استفاده کنید و هیچوقت سیم کیت را به پریز یا وسیلهی برقی نزدیک نکنید.
پروژه ۵: دو چراغ سری و موازی
یک بار دو LED یا دو چراغ را پشت سر هم ببندید و یک بار کنار هم، هر کدام با مسیر جدا. نور را مقایسه کنید و یکی را بردارید: در مدار سری هر دو خاموش میشوند، در مدار موازی دیگری روشن میماند.
پروژه ۶: چراغی که آرام خاموش میشود
مداری را از دفترچه پیدا کنید که خازن کنار LED دارد. کلید را رها کنید و ببینید چراغ یکباره خاموش نمیشود. خازن مثل یک مخزن کوچک، برق را چند لحظه نگه داشته است.
پروژه ۷: کنترل با آهنربا
کنترل با آهنربا یکی از هفت روش کنترلی است که مشخصات کیت به آن اشاره میکند. مدار آهنربایی دفترچه را ببندید و آهنربا را آرام نزدیک و دور کنید. بچه میفهمد کلید همیشه دکمه نیست.
پروژه ۸: کنترل با نور
مدار کنترل نوری دفترچه را ببندید و با دست روی آن سایه بیندازید یا چراغ اتاق را خاموش و روشن کنید. این همان منطق چراغهایی است که با تاریک شدن هوا خودشان روشن میشوند.
پروژه ۹: هشدار با چند قطره آب
کنترل با آب هم در فهرست روشهای کنترل کیت است. فقط چند قطره آب کافی است، نه لیوان آب. بعد از آزمایش قطعهها را با دستمال خشک کنید و هیچ قطعهای را داخل آب نگذارید.
پروژه ۱۰: پنل خورشیدی در نور و سایه
مدار سادهی پنل خورشیدی را یک بار کنار پنجره و یک بار در سایه امتحان کنید. فرق را بچه خودش میبیند: نور بیشتر، برق بیشتر. این پروژه پلی است به سمت پروژههای خورشیدی بزرگتر کیت.
بعد از ۱۰ پروژه: پروژههای شاخص کیت 3198
بعد از این ده مفهوم، نوبت پروژههایی است که سازنده در صفحهی محصول معرفی میکند: شارژر خورشیدی، دستگاه قرعهکشی شانسی، دزدگیر با صدای جنگ فضایی و چراغ قرمز، فلزیاب، گربهی الکترونیکی خورشیدی و رادیو با قابلیت ضبط صدا. اینها چند زیرمدار را با هم ترکیب میکنند و بچه حالا اجزایشان را میشناسد. مشخصات کامل و عکسهای واقعی را در صفحهی کیت الکترونیک دیبولو 3198 ببینید. کیتهای دیگر این دسته هم در کیت آموزشی فروشگاه هست.
چند قاعدهی ایمنی که از روز اول جدی است
- هیچ قطعهای را به پریز، آداپتور یا منبع برق دیگری وصل نکنید.
- دو سر جای باتری را مستقیم با یک سیم به هم وصل نکنید؛ باتری داغ و خالی میشود.
- قطعهها ریزند؛ کیف را دور از دسترس بچههای زیر سه سال نگه دارید.
- وقتی کیت را مدتی کنار میگذارید، باتریها را بیرون بیاورید و باتری نو و کهنه را با هم استفاده نکنید.
- قطعهی ترکخورده را کنار بگذارید.
سؤالهای پرتکرار درباره کیت دبلو 3198
کیت دبلو 3198 با کیت دیبولو 3198 فرق دارد؟
نه. هر دو اسم، نوشتن فارسی برند DBolo است و منظور همان مدل 3198 است. بعضی فروشگاهها «دبلو» نوشتهاند و بعضی «دیبولو».
برای شروع کار با کیت آموزشی دبلو چه چیزی لازم است؟
فقط باتری قلمی (AA) نو. ابزار و لحیمکاری لازم نیست، چون همهی قطعهها دکمهای به هم وصل میشوند. سازنده گفته در نسخهی صادراتی باتری داخل بسته نیست.
کیت دیبولو برای چند سال مناسب است؟
سازنده آن را برای ۸ سال به بالا توصیه میکند. برای ۸ و ۹ سالهها بهتر است یک بزرگتر در پروژههای اول کنارشان باشد.
اگر مداری کار نکرد چه کنیم؟
اول جهت و شارژ باتریها را چک کنید، بعد مطمئن شوید همهی دکمهها کامل جا افتادهاند و در آخر جهت LED و ترانزیستور را با نقشه مقایسه کنید. بیشتر خرابیها در همین سه قدم پیدا میشود.
قطعههای کیت دیبولو با کیتهای برند دیگر جور است؟
لزوماً نه. کیتهای دکمهای برندهای مختلف استاندارد مشترکی ندارند و سازگاریشان تضمین نشده است؛ بهتر است قطعههای هر کیت را با همان کیت استفاده کنید.
جمعبندی
کیت دبلو 3198 را با عجله شروع نکنید. روز اول قطعهها را بشناسید، بعد ۱۰ پروژهی اول را به همین ترتیب بسازید. وقتی بچه مدار باز و بسته، سری و موازی و حسگرها را با دست خودش دید، دزدگیر و رادیو برایش معما نیستند. برای مسیر یادگیری بر اساس سن و نکتههای بیشتر، راهنمای کیت آموزشی الکترونیک کودکان را ببینید.
دیدگاهها