مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل در فروشگاه با درجههای مختلفی مثل 4H، 3H، H، F و B عرضه میشود. این حروف و عددها نشان میدهند مغز مداد چقدر سخت یا نرم است و چه خطی روی کاغذ میگذارد. در این راهنما یاد میگیرید مدل را از عنوان و بدنه تشخیص دهید، معنی درجهٔ H را بفهمید و با یک تمرین ساده طرح اولیه بکشید.
برای دیدن پیشینه این درجهها و تحول مغزی، مرور «تاریخچه مداد گرافیتی» مکمل این راهنماست.
فهرست مطالب
تشخیص خط Goldfaber از عنوان و بستهبندی
فابرکاستل یک شرکت آلمانی تولیدکنندهٔ مداد و لوازمالتحریر است. طبق مدخل Faber-Castell در ویکیپدیا، این شرکت در سال ۱۷۶۱ در شهر اشتاین آلمان به دست کاسپار فابر پایهگذاری شد. Goldfaber نام یکی از سریهای مداد این برند است و عنوان محصولات فروشگاه هم همین نام را دارد.
برای تشخیص مدل، سه نشانه را با هم ببینید. اول، عنوان محصول که عبارت Faber-Castell Goldfaber و درجه را دارد. دوم، نوشتهٔ روی بدنه که نام برند و درجه را نزدیک انتهای مداد چاپ کرده است. سوم، عکسهای صفحهٔ محصول که رنگ بدنه و نوشتهها را نشان میدهد. اگر درجه روی بدنه با درجهٔ عنوان یکی بود، مدل درست را انتخاب کردهاید.
در فروشگاه این درجهها موجود است: مداد طراحی فابرکاستل 4H، مداد طراحی فابرکاستل 3H، مداد طراحی فابرکاستل H، مداد طراحی فابرکاستل F، مداد طراحی فابرکاستل B3 و مداد طراحی فابرکاستل B5. عنوان محصول درجههای B3 و B5 را به همین شکل نوشته است؛ بسیاری از منابع آنها را 3B و 5B مینویسند.

درجهٔ H در عنوان؛ برای خط کمرنگ و طرح اولیه.
مشاهده محصول ←
معنی درجه H در مداد طراحی
مغز مداد معمولی گرافیت نیست؛ ترکیبی از پودر گرافیت و خاک رس است. طبق مدخل Pencil در ویکیپدیا، هرچه خاک رس بیشتر باشد، مغز سختتر میشود و خط کمرنگتری میگذارد. حرف H معمولاً به سختی و حرف B به سیاهی تعبیر میشود. F هم بین H و HB قرار دارد و بیشتر سازندگان آن را مغز محکم معرفی میکنند.
پس درجهٔ H یعنی مغزی کمی سختتر از HB. خط H نازک، کمرنگ و تمیز است و کمتر روی کاغذ پخش میشود. هرچه عدد کنار H بزرگتر شود، مثل 3H و 4H، مداد سختتر و خطش روشنتر میشود. در مقابل، عدد بزرگتر کنار B یعنی مغز نرمتر و خط تیرهتر.
یک نکتهٔ مهم: ویکیپدیا تأکید میکند که درجهبندی مداد استاندارد مشترک ندارد. بنابراین H یک برند با H برند دیگر لزوماً یکی نیست. برای مثال، اگر مداد طراحی فاتح H را کنار مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل H امتحان کنید، ممکن است تیرگی کمی متفاوت ببینید. به همین دلیل همیشه یک نوار آزمون روی کاغذ خودتان بکشید.
جدول درجهها؛ از 4H تا B5
| درجه | حس مغز | تیرگی خط | کاربرد پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| 4H و 3H | خیلی سخت | خیلی روشن | خط راهنما، طرح زیر جوهر |
| H | سخت | روشن و تمیز | طرح اولیه، خط کنترلشده |
| F | میانه | خاکستری | نوشتن و طرح عمومی |
| B3 | نرم | تیره | سایههای میانی |
| B5 | خیلی نرم | خیلی تیره | تیرهترین سایهها و تأکید |
تمرین خط و طرح اولیه با مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل
نوار درجهبندی از 4H تا B5
اولین تمرین یک نوار درجهبندی است. شش مربع کنار هم بکشید و هرکدام را با یکی از درجهها، از 4H تا B5، پر کنید. سپس زیر هر مربع نام درجه را بنویسید. این نوار نشان میدهد هر مداد روی کاغذ شما چه تیرگیای دارد.
کنترل خط و طرز گرفتن مداد
تمرین دوم کنترل خط است. با مداد H چند ردیف خط موازی، دایره و بیضی بکشید و سعی کنید فاصلهها یکسان بماند. چون خط H کمرنگ است، اشتباهها راحتتر پاک میشوند. بعد از چند جلسه، دستتان یاد میگیرد بدون فشار زیاد خط صاف بکشد.
طرح اولیه با مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل
تمرین سوم طرح اولیه است. شکل کلی جسم را با 3H یا H خیلی سبک بکشید. سپس خطوط درست را با F پررنگتر کنید و سایهها را با B3 و B5 بسازید. اگر قرار است روی طرح جوهر بزنید، درجهٔ H انتخاب خوبی است؛ روش جوهرکاری را در راپید چیست توضیح دادهایم.
طرز گرفتن مداد هم روی نتیجه اثر دارد. برای نوشتن، مداد را نزدیک نوک میگیرید؛ اما برای طرح اولیه بهتر است کمی عقبتر بگیرید. در این حالت حرکت از شانه و آرنج میآید و خطهای بلند روانتر میشوند. همچنین مداد را کمی خوابیدهتر نگه دارید تا برای سایه، پهلوی مغز روی کاغذ بنشیند. این دو حالت را با هر درجه امتحان کنید و تفاوت را روی نوار آزمون ببینید.

درجهٔ 4H در عنوان؛ برای خطوط راهنمای بسیار کمرنگ.
مشاهده محصول ←برای این تمرینها دفتر طراحی ۴۰ برگ A4 آرمان فضای کافی دارد. پاک کردن خطوط سبک با پاککن سفید فابرکاستل سایز ۲۰ یا پاککن سفید فابرکاستل سایز ۴۸ ساده است و تراش مپد دو سوراخ مخزندار نوک را تیز نگه میدارد. نکات بیشتر دربارهٔ پاککن و تراش را در بهترین پاک کن و تراش بخوانید. فرق مداد چوبی و اتود را هم در تفاوت مداد و اتود ببینید.

تفاوت مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل با مداد رنگی
مداد طراحی فقط طیف خاکستری میسازد، اما مداد رنگی رنگدانه و مادهای مومی دارد. در نتیجه خط گرافیتی راحتتر پاک میشود و برای طرح اولیه مناسبتر است. در مقابل، مداد رنگی سختتر پاک میشود و برای لایههای رنگی نهایی به کار میرود.
یک روش رایج این است که طرح را با H خیلی سبک بکشید و بعد سراغ رنگ بروید. اما گرافیت تیره ممکن است زیر رنگهای روشن مثل زرد پیدا بماند؛ پس خط زیرین را کمرنگ نگه دارید. اگر دوست دارید رنگ را هم امتحان کنید، مداد رنگی ۲۴ رنگ فابرکاستل از همین برند است. آموزش سایه با رنگ را در آموزش سایه با مداد رنگی و انتخاب جعبه را در مداد رنگی کودکان دنبال کنید.
برای سایههای پررنگتر و حجیمتر، برخی طراحان سراغ مداد کنته میروند. مداد کنته سخت فابرکاستل، مداد کنته فابرکاستل Art & Graphic و مداد کنته سفید فابرکاستل برای این مرحله در فروشگاه موجود است. کنته سفید روی کاغذ رنگی برای نمایش نور کاربرد دارد.

مداد کنته از برند فابرکاستل؛ برای سایههای پررنگ بعد از طرح اولیه.
مشاهده محصول ←پرسشهای پرتکرار دربارهٔ مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل
درجه H برای نوشتن روزانه مناسب است؟
میشود با آن نوشت، اما خطش کمرنگ است. برای نوشتن معمولی F یا HB خواناتر است و H بیشتر برای طرح اولیه به کار میرود.
برای شروع طراحی کدام درجهها را بخرم؟
ترکیب H برای طرح، F برای خطوط اصلی و B3 یا B5 برای سایه، برای بیشتر تمرینهای مبتدی کافی است.
چرا H دو برند مختلف یکجور نیست؟
درجهبندی مداد استاندارد مشترک ندارد و هر سازنده جدول خودش را دارد. پس یک نوار آزمون روی کاغذ خودتان بکشید.
جمعبندی
بهطور خلاصه، مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل را از عنوان، درجهٔ روی بدنه و عکس محصول بشناسید. درجهٔ H خط روشن و تمیز میدهد و برای طرح اولیه و کار زیر جوهر مناسب است؛ درجههای B هم تیرگی سایه را میسازند.
دیدگاهها