کاردستی خانوادگی فرصتی است که اعضای خانواده یک ساعت کنار هم بنشینند و چیزی با دست بسازند. اما وقتی نقشها روشن نیست، کار زود به دعوا یا خستگی میرسد. گاهی بزرگسال همه کار را انجام میدهد و گاهی کودک تنها میماند. در این راهنما یک روش ساده برای تقسیم نقش، انتخاب پروژه و جمع کردن میز پیشنهاد میکنیم.
بیشتر کاردستیهای کاغذی به چسب نیاز دارند. اگر نمیدانید کدام چسب برای کدام کار مناسب است، راهنمای انواع چسب و کاربرد هر کدام را ببینید. این مطلب در ادامه همان راهنماست.
چرا کاردستی خانوادگی را برنامهریزی کنیم؟
کاردستی یعنی درست کردن اشیای کاربردی یا تزئینی با دست و ابزار ساده. مدخل Handicraft در ویکیپدیا این فعالیت را یکی از قدیمیترین شکلهای ساختن معرفی میکند. در خانه، هدف ما ساختن شیء بینقص نیست. هدف این است که همه سهمی داشته باشند و از کار لذت ببرند.
برنامه کوتاه از قبل جلوی بسیاری از مشکلات را میگیرد. وقتی وسایل آماده است، کودک منتظر نمیماند. همچنین وقتی هر نفر کار خودش را میداند، هیچکس احساس تنهایی نمیکند.
زمان مناسب
یک بازه ۴۵ دقیقهای برای بیشتر خانوادهها کافی است. صبح جمعه یا عصر پنجشنبه زمان خوبی است، چون عجله مدرسه و کار وجود ندارد. اگر کودک خردسال دارید، پروژه را به دو بخش ۲۰ دقیقهای تقسیم کنید.
تقسیم نقش در کاردستی خانوادگی
کلید یک جلسه خوب، نقشهای روشن است. نقشها را بر اساس سن و توانایی بچینید، نه بر اساس سرعت. بزرگسال کار خطرناک یا دقیق را انجام میدهد و کودک تصمیمهای خلاقانه را میگیرد.
| نقش | چه کسی؟ | کارها |
|---|---|---|
| طراح | کودک | انتخاب رنگ، شکل و طرح نهایی |
| مسئول برش | بزرگسال یا کودک بزرگتر | برش خطوط سخت و گوشهها |
| مسئول چسب | کودک دبستانی | چسباندن قطعات با چسب ماتیکی |
| مسئول وسایل | یکی از بچهها | آوردن و برگرداندن وسایل |
| عکاس | هر کس آزاد است | عکس گرفتن از مراحل و نتیجه |
نقشها را در هر جلسه جابهجا کنید. به این ترتیب هر کودک تجربه کارهای مختلف را پیدا میکند. البته برش با قیچی تیز و کار با چسب حرارتی همیشه به عهده بزرگسال باقی میماند.
بزرگسال کار را از دست کودک نگیرد
وسوسه اصلاح کار کودک زیاد است. اما اگر بزرگسال برش کج را دوباره ببرد، کودک پیام میگیرد که کارش کافی نیست. بهتر است پیش از شروع بپرسید: «کمک میخواهی یا خودت انجام میدهی؟» سپس به پاسخ کودک احترام بگذارید.
وسایل پایه برای کاردستی خانوادگی
برای شروع به وسایل زیادی نیاز نیست. یک جعبه کوچک با چند قلم اصلی بیشتر پروژههای کاغذی را پوشش میدهد.
- کاغذ رنگی و چند برگ مقوا
- قیچی کودک با غلاف و یک قیچی بزرگسال
- چسب ماتیکی برای کاغذ
- مداد، خطکش و ماژیک
- یک زیرانداز یا روزنامه برای میز
برای کودکان کوچک، قیچی با نوک گرد و غلاف محافظ انتخاب بهتری است. قیچی مهد غلافدار شیف ۱۲۹۲ طرح گربه دارد و غلاف آن تیغه را در جعبه میپوشاند. این قیچی در سه رنگ آبی، بنفش و سبز عرضه میشود.

برای چسباندن کاغذ، چسب ماتیکی تمیزتر از چسب مایع است. چسب ماتیکی ۳۶ گرم پنتر اندازه درشتی دارد و برای جلسههای چندنفره مناسب است. روی برچسب آن عبارت Non Toxic را میبینید. با این حال، کودکان کوچک را هنگام کار همراهی کنید.
قواعد ایمنی ساده
قواعد را پیش از شروع با هم مرور کنید. بهتر است قواعد کوتاه باشند تا کودک آنها را به خاطر بسپارد.
- قیچی فقط روی میز و نشسته استفاده شود.
- بعد از هر برش، غلاف قیچی سر جایش برگردد.
- چسب حرارتی و کاتر فقط در دست بزرگسال باشد.
- بعد از هر استفاده، درِ چسب را ببندید.
- در پایان کار، همه دستهایشان را بشویند.

سه پروژه ساده برای کاردستی خانوادگی
پروژه اول را کوچک انتخاب کنید تا همه با حس موفقیت جلسه را تمام کنند. این سه ایده با وسایل پایه انجام میشوند.
۱. نشانک گوشه کتاب
برای این پروژه فقط کاغذ و چند تا لازم است و به چسب نیاز ندارید. آموزش کامل آن را در مطلب ساخت بوک مارک کاغذی نوشتهایم. هر عضو خانواده میتواند نشانک خودش را با طرح دلخواه تزئین کند.
۲. کارت تبریک دستساز
برای تولد یا مناسبتهای خانوادگی، کارت دستساز هدیهای صمیمی است. مراحل اندازهگیری، برش و چسباندن لایهها را در آموزش ساخت کارت تبریک با مقوا میخوانید.
۳. تابلوی خاطره خانوادگی
یک برگ مقوا بردارید و هر نفر یک خاطره خوب هفته را روی کاغذ رنگی بنویسد یا بکشد. سپس تکهها را با چسب ماتیکی روی مقوا بچسبانید. این تابلو را روی دیوار اتاق نصب کنید و هر ماه یکی جدید بسازید.
جمع کردن میز؛ پایان کاردستی خانوادگی
جمع کردن هم بخشی از کاردستی خانوادگی است. ده دقیقه آخر را برای آن کنار بگذارید. هر نفر مسئول وسایل نقش خودش باشد؛ مثلاً مسئول برش قیچیها را در جعبه بگذارد.
یک شعر یا آهنگ کوتاه برای زمان جمع کردن کار را شادتر میکند. همچنین تکههای کاغذ بزرگ را دور نریزید و در یک پاکت برای پروژه بعدی نگه دارید. کودکی که به نظم میز تحریر علاقه دارد، شاید از مطلب مرتب کردن جامدادی کودک هم ایده بگیرد.
پرسشهای پرتکرار
کاردستی خانوادگی برای چه سنی مناسب است؟
برای همه سنین، به شرط اینکه نقشها مناسب سن باشد. کودکان خردسال رنگ و طرح را انتخاب کنند و بزرگسال برش را انجام دهد.
اگر کودک وسط کار خسته شد چه کنیم؟
کار را نیمهکاره کنار بگذارید و جلسه بعد ادامه دهید. اجبار به تمام کردن، لذت کار را کم میکند.
چه چسبی برای کاردستی کاغذی بهتر است؟
برای کاغذ و مقوای نازک، چسب ماتیکی معمولاً تمیزتر و کنترلپذیرتر است.
چطور از دعوای بچهها سر وسایل جلوگیری کنیم؟
برای هر کودک وسایل جداگانه کنار بگذارید یا یک مسئول وسایل تعیین کنید تا نوبتها روشن باشد.
هر چند وقت یک بار کاردستی کنیم؟
یک جلسه در هفته یا حتی دو هفته کافی است. مهم تداوم و حس خوب جلسه است، نه تعداد پروژهها.
دیدگاهها