لگو از چی ساخته شده که اینقدر محکم است و سالها رنگش را حفظ میکند؟ این سؤال را هم بچهها میپرسند و هم پدر و مادرها. پاسخ در یک نوع پلاستیک خاص است. در این مطلب مادهی اصلی آجرهای لگو را معرفی میکنیم. بعد سراغ قطعههای نرم و انعطافپذیر میرویم. تاریخچهی کوتاه لگو را هم مرور میکنیم و در پایان نکتههای نگهداری و ایمنی را میگوییم.
فهرست مطالب
لگو از چی ساخته شده؟ پاسخ کوتاه
بیشتر آجرهای لگو از پلاستیکی به نام ABS هستند. طبق توضیح مرکز پشتیبانی لگو دربارهی جنس آجرها، شرکت لگو از سال ۱۹۶۳ بیشتر قطعههایش را با این پلاستیک تولید میکند. ABS همان چیزی است که به آجرها چسبندگی مخصوص لگو را میدهد. براقی و رنگهای زندهی آجرها هم از همین ماده است.
نام کامل ABS «آکریلونیتریل بوتادین استایرن» است. این نام طولانی از سه مادهی سازندهی آن میآید. هر کدام یک ویژگی به پلاستیک میدهد:
- آکریلونیتریل: استحکام و مقاومت در برابر مواد شیمیایی.
- بوتادین: چقرمگی؛ یعنی آجر با ضربه نمیشکند.
- استایرن: سطح سخت و براق.
ABS یک پلاستیک «گرمانرم» است. یعنی با گرما نرم میشود و در قالب شکل میگیرد. بعد از سرد شدن، سخت و محکم میماند.
چرا لگو از پلاستیک ABS است؟
لگو برای آجرهایش به مادهای نیاز دارد که چند ویژگی را با هم داشته باشد. آجر باید محکم به آجر دیگر بچسبد. اما باید راحت هم جدا شود. باید با ضربه نشکند. رنگش هم باید سالها ثابت بماند. ABS همهی این ویژگیها را دارد.
دقت ساخت هم مهم است. قالبهای لگو بسیار دقیقاند و اندازهی آجرها فقط چند هزارم میلیمتر خطا دارد. همین دقت باعث میشود یک آجر امروزی هنوز به آجری از دههی ۱۹۶۰ وصل شود. چنین دقتی با پلاستیکهای ارزانتر به سختی ممکن است.
رنگ آجرها از کجا میآید؟
رنگ آجرهای لگو یک لایهی رنگ روی سطح نیست. رنگدانه با خود پلاستیک مخلوط است. یعنی آجر قرمز از درون هم قرمز است. به همین دلیل با خراش کوچک یا شستشو، رنگی از روی آجر پاک نمیشود. فقط نور شدید خورشید در طول زمان روی رنگ اثر میگذارد.
این ویژگی برای ایمنی هم مهم است. کودک وقتی آجر را لمس میکند یا گاهی در دهان میگذارد، با یک لایهی رنگ پوستهپوسته روبهرو نیست. البته این دلیلی برای بیتوجهی به ردهی سنی نیست.
فقط ABS نیست؛ جنس قطعههای دیگر لگو
همهی قطعههای لگو از ABS نیستند. هر قطعه کاری دارد و جنسش را با همان کار انتخاب میکنند. طبق صفحهی مواد اولیه در وبسایت لگو، اینها چند نمونه هستند:
| قطعه | ماده | دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| آجرهای کلاسیک | ABS | چسبندگی، براقی و استحکام |
| صفحههای پایه | HIPS | سختی کافی برای صفحههای بزرگ |
| لاستیک چرخها | SBS یا SEBS | نرمی و کمی انعطاف |
| لولاها و اتصالها | PC | مقاومت در برابر ضربه |
| برگها و درختچهها | Bio-PE از نیشکر | انعطاف؛ پلاستیک گیاهی |
| شمشیرهای کوچک | PP | سختی و مقاومت |
نکتهی جالب، برگها و درختچههای گیاهی است. لگو از سال ۲۰۱۸ بعضی از این قطعهها را با پلیاتیلن گیاهی از نیشکر تولید میکند. لاستیک چرخها هم از موادی است که در گلگیر خودرو و کف کفش هم کاربرد دارند. مرکز پشتیبانی لگو این را میگوید.
تاریخچهی لگو؛ از چوب تا پلاستیک
داستان لگو با پلاستیک شروع نمیشود. اوله کرک کریستیانسن، یک نجار دانمارکی، سال ۱۹۳۲ در شهر بیلوند کارگاهی راه انداخت. او ابتدا اسباببازیهای چوبی میساخت. طبق صفحهی تاریخچهی گروه لگو، نام «لگو» از دو واژهی دانمارکی «leg godt» به معنی «خوب بازی کن» میآید.
سال ۱۹۴۹ لگو اولین آجرهای پلاستیکی خود را عرضه کرد. نام آنها «آجرهای خودقفلشو» بود. جنس این آجرهای اولیه استات سلولز بود، نه ABS. این ماده به اندازهی کافی پایدار نبود. آجرها گاهی تاب برمیداشتند و رنگشان هم ثابت نمیماند. سرانجام در سال ۱۹۶۳ لگو به ABS رسید و تا امروز از آن استفاده میکند.

آیا لگو برای کودکان ایمن است؟
ABS پلاستیکی پایدار و رایج در اسباببازیهاست. مرکز پشتیبانی لگو میگوید این ماده فهرست بلندی از قوانین ایمنی، دوام و کیفیت را رعایت میکند. با این حال ایمنی فقط به جنس مربوط نیست. اندازهی قطعهها از جنس آنها مهمتر است.
قطعههای کوچک لگو برای کودکان زیر سه سال خطر خفگی دارند. به همین دلیل همیشه ردهی سنی روی جعبه را بخوانید. برای این سن، قطعههای درشتتر مناسبترند. اگر دربارهی سن مناسب تردید دارید، راهنمای انتخاب لگو بر اساس سن کودک را ببینید.
نگهداری و ایمنی قطعههای پلاستیکی
قطعههای ABS سالها دوام میآورند، به شرط اینکه درست نگهداری شوند. این نکتهها کمک میکنند:
- دور از آفتاب: نور مستقیم خورشید رنگ قطعهها را به مرور کمرنگ و زرد میکند.
- دور از گرما: قطعهها را کنار بخاری یا در خودروی داغ رها نکنید. ABS با گرما نرم میشود.
- شستشوی ملایم: قطعهها را با آب ولرم و کمی صابون بشویید. از آب جوش و ماشین ظرفشویی استفاده نکنید. برای جزئیات، روش درست شستشوی قطعههای لگو را بخوانید.
- خشک کردن در سایه: قطعهها را روی حوله پهن کنید و بگذارید در هوای اتاق خشک شوند.
- جعبهی جدا: قطعههای هر کیت را در کیسه یا جعبهی خودش نگه دارید تا گم نشوند.
این نکتهها برای همهی اسباببازیهای ساختنی پلاستیکی کاربرد دارد. کیتهای ایرانی کلیکس هم قطعهها را در کیسههای جدا عرضه میکنند. آمبولانس ساختنی کلیکس و کامیون ماک ۳۴ قطعهای دو نمونهی مناسب کودکان سه سال به بالا هستند. برای آشنایی با این برند هم معرفی کیتهای ساختنی کلیکس را بخوانید.

کامیون ماک قرمز کلیکس؛ جزئیات بیشتر برای بچههایی که ساخت را دوست دارند.
مشاهده و سفارش ←
یک آزمایش ساده دربارهی جنس لگو
با یک آزمایش ساده، بچهها خواص ABS را خودشان میبینند. فقط چند آجر و یک بزرگتر همراه لازم است.
- آزمایش ضربه: یک آجر را از ارتفاع میز روی زمین بیندازید. آجر نمیشکند.
- آزمایش آب: آجرها را در یک کاسه آب بیندازید. آب به درون آنها نفوذ نمیکند.
- آزمایش چسبندگی: دو آجر را به هم وصل کنید و از کودک بخواهید بدون ابزار جدایشان کند.
- مقایسه: یک قطعهی چرخ و یک آجر را فشار دهید. کودک فرق نرمی آنها را حس میکند.
بعد از آزمایش، دربارهی نتیجهها حرف بزنید. از کودک بپرسید چرا یک آجر باید سخت باشد و یک چرخ نرم. با این گفتوگو، کودک خودش کشف میکند لگو از چی ساخته شده و چرا هر قطعه جنس متفاوتی دارد. این کشف از هر توضیح کتابی ماندگارتر است. میتوانید نتیجهی هر آزمایش را در یک جدول ساده روی کاغذ بنویسید.

کامیون ولوو سبز کلیکس؛ مدل سادهتر برای شروع ساخت ماشین.
مشاهده و سفارش ←سوالات متداول
لگو از چی ساخته شده است؟
بیشتر آجرهای لگو از پلاستیک ABS هستند. لگو از سال ۱۹۶۳ این ماده را به کار میبرد. بعضی قطعهها از مواد دیگری مثل SEBS برای چرخها و پلاستیک گیاهی برای برگها هستند.
لگوهای قدیمی از چی ساخته شده بودند؟
آجرهای پلاستیکی اولیهی سال ۱۹۴۹ از استات سلولز بودند. پیش از آن هم کارگاه لگو اسباببازیهای چوبی تولید میکرد.
چرخ لگو از چی ساخته شده؟
طبق مرکز پشتیبانی لگو، لاستیک چرخها از مادهای به نام SBS یا SEBS است. این ماده نرم است و کمی انعطاف دارد.
آیا قطعههای لگو با آب داغ آسیب میبینند؟
بله. ABS با گرما نرم میشود و ممکن است تاب بردارد. قطعهها را با آب ولرم و صابون ملایم بشویید.
برگهای لگو از چی ساخته شده؟
لگو از سال ۲۰۱۸ بعضی برگها و درختچهها را با پلیاتیلن گیاهی از نیشکر تولید میکند. این ماده انعطافپذیر است.
دیدگاهها