روی بدنهی بیشتر مدادها حروفی مثل HB، 2B یا H چاپ شده است. سؤال رایج خریداران این است که مداد HB یا 2B بخرند و فرق این دو چیست. جواب کوتاه این است: HB برای نوشتن روزمره متعادلتر است و 2B برای طراحی و سایهزدن.
در ادامه معنی این حروف را توضیح میدهیم و میگوییم برای مشق، امتحان و طراحی کدام درجه مناسبتر است.
فهرست مطالب
حروف H، B و F روی مداد یعنی چه؟
مغز مداد از مخلوط گرافیت و خاک رس ساخته میشود و نسبت این دو، سختی و پررنگی خط را تعیین میکند. طبق راهنمای وینزور اند نیوتن، حرف B نشانهی پررنگی (Blackness)، حرف H نشانهی سختی (Hardness) و F نشانهی نوک ظریف (Fine) است. HB هم ترکیبی از این دو ویژگی است.
عدد کنار حروف چه میگوید؟
هرچه عدد کنار B بزرگتر باشد، مغز نرمتر و خط تیرهتر است؛ یعنی 4B از 2B پررنگتر است. در طرف دیگر، هرچه عدد کنار H بزرگتر شود، مغز سختتر و خط کمرنگتر میشود. ترتیب کلی از سخت به نرم اینطور است:
- سخت و کمرنگ: 4H، 3H، 2H، H
- میانه: F و HB
- نرم و پررنگ: B، 2B، 3B، 4B و بالاتر
به گفتهی راهنمای دیک بلیک، مدادهای استاندارد نوشتن تقریباً همدرجهی HB هستند و F کمی سختتر از HB است و نوک تیزتری نگه میدارد.
تفاوت مداد HB و 2B در عمل
رنگ خط
مداد 2B خط تیرهتر و براقتری میکشد. در مقابل، خط HB خاکستریتر و یکدستتر است.
دوام نوک
مغز نرم 2B زودتر ساییده میشود و باید بیشتر تراشیده شود. HB نوکش را بیشتر نگه میدارد و برای نوشتن طولانی کمدردسرتر است.
لک و پخش شدن
خط 2B راحتتر زیر دست پخش میشود و دفتر را سیاه میکند. برای همین، دانشآموزان معمولاً با HB تمیزتر مینویسند.
پاک شدن
خطوط HB معمولاً راحتتر پاک میشوند. خط 2B چون پررنگتر است، گاهی رد کمرنگی روی کاغذ میگذارد. انتخاب پاککن مناسب را در مطلب بهترین پاک کن و تراش توضیح دادهایم.

مداد چوبی کلاسیک با درجهی HB؛ برای نوشتن و طراحی ساده.
مشاهده و سفارش ←برای مشق و نوشتن روزمره کدام مداد؟
برای مشق دبستان و یادداشتبرداری، مداد HB انتخاب امنتری است. خطش خواناست، دیر کند میشود و دست و دفتر را کمتر سیاه میکند.
برای بچههای کلاس اولی، بدنهی مثلثی هم کمک میکند انگشتها درست روی مداد قرار بگیرند. مدادهایی مثل مداد مشکی مثلثی پاستلی پی ال پی برای همین سن طراحی شدهاند. اگر بین مداد و اتود مردد هستید، مطلب تفاوت مداد و اتود را بخوانید.

مداد مشکی با بدنهی مثلثی؛ گرفتن آن برای دست کودک راحتتر است.
مشاهده و سفارش ←
مداد مشکی ساده و خوشدست برای نوشتن، مشق و طراحی روزمره.
مشاهده و سفارش ←مداد HB یا 2B برای امتحان و پاسخبرگ تستی
پاسخبرگهای تستی را دستگاه میخواند و خانهها باید پررنگ و کامل پر شوند. به همین دلیل، بعضی آزمونها مداد نرمتر را توصیه میکنند. با این حال، قاعدهی ثابتی برای همهی آزمونها وجود ندارد؛ پس دستورالعمل همان آزمون را بخوانید.
برای بخش تشریحی امتحان هم معمولاً خودکار خواسته میشود. فهرست کامل وسایل جلسه را در مطلب بهترین خودکار برای امتحان آوردهایم.
برای طراحی و سایهزدن کدام درجه؟
در طراحی معمولاً یک درجه کافی نیست. طراحها با مداد سختتر مثل H یا HB خطوط اولیه را کمرنگ میکشند و بعد با 2B تا 6B سایهها را تیره میکنند. راهنمای فابرکاستل هم توصیه میکند برای کاغذ زبر از مغز سختتر و برای کاغذ نرم از مغز نرمتر استفاده کنید.
یک ست ساده برای شروع
برای شروع طراحی، سه یا چهار درجه کافی است؛ مثلاً یک H برای طرح اولیه، یک HB، یک 2B و یک درجهی نرمتر برای تیرهترین سایهها.

مداد طراحی با درجهی B2؛ برای سایههای میانه.
مشاهده و سفارش ←
مداد طراحی درجهی B3؛ کمی نرمتر و پررنگتر از 2B.
مشاهده و سفارش ←
مداد طراحی درجهی F از سری Goldfaber؛ برای خطوط ظریف و دقیق.
مشاهده و سفارش ←اگر میخواهید چند درجه را یکجا داشته باشید، ست مداد طراحی آرتیست آریا درجههای جور را در یک جعبهی فلزی کنار هم دارد. دربارهی سری Goldfaber هم در مطلب مداد طراحی گلدفابر فابرکاستل بیشتر نوشتهایم.
جمعبندی؛ بالاخره مداد HB یا 2B؟
اگر بیشتر مینویسید، HB را انتخاب کنید؛ تمیزتر است و کمتر کند میشود. اما اگر طراحی میکنید یا خط پررنگ لازم دارید، 2B بهتر جواب میدهد. در نهایت، داشتن هر دو درجه در جامدادی کار را برای هر موقعیتی راحت میکند.
پرسشهای پرتکرار درباره مداد HB یا 2B
HB مخفف چیست؟
H نشانهی سختی و B نشانهی پررنگی است و HB درجهای میان این دو است.
مداد 2B پررنگتر است یا HB؟
2B پررنگتر و نرمتر است.
برای کلاس اول کدام مداد بهتر است؟
معمولاً HB؛ چون تمیزتر مینویسد و دیرتر کند میشود.
مداد F چه فرقی با HB دارد؟
F کمی سختتر از HB است و نوک ظریفتری نگه میدارد.
دیدگاهها